به گزارش رسانه مالیاتی ایران، «روزنامه فرهیختگان» 15 اردیبهشتماه 1405 در گزارشی نوشت: سیاستهای مالیاتی از تعویق پرداختها تا معافیتهای موردی و مقطعی میتواند به عنوان ابزاری کلیدی برای دولتها در مدیریت بحران عمل کرده و بهخصوص در بنگاههای کوچک و متوسط نقش موثری در حفظ اشتغال و پایداری کسبوکارها داشته باشد؛ از جمله اقداماتی نظیر بازسازی زیرساخت فناورانه آسیبدیده دانشگاهها از محل اعتبار مالیاتی.
این گزارش همچنین تاکید میکند که بررسی عملکرد سازمان امور مالیاتی کشور در دوره جنگ تحمیلی 12 روزه و 40 روزه نشان میدهد این نهاد مجموعهای از اقدامات حمایتی از جمله تمدید مهلتها، کاهش فشار بر مودیان و توسعه خدمات غیرحضوری را در پیش گرفته که با تجارب و الگوهای جهانی نیز همخوانی دارد.
محدودیتها و فشارهای اقتصادی که به واسطه جنگ بر بخش واقعی اقتصاد و مردم وارد میشود، سیاستگذاری مالیاتی را به یکی از مهمترین ابزارهای کلیدی دولتها برای مدیریت بحران تبدیل میکند؛ این سیاستها از تعویق مدتزمان پرداخت مالیاتی تا اعطای برخی معافیتهای موردی و مقطعی را شامل میشود.
بررسی تجارب جهانی نشان میدهد اجرای این سیاستها به طور قابلتوجهی میتواند بهویژه در بنگاههای کوچک و متوسط بهعنوان بازوی اجرایی سیاست حمایت از اشتغال عمل کند.
تجربه جهانی
تجربه کشورهای مختلف که به هر دلیلی وارد میدان نبرد شده بودند، نشان میدهد استراتژیهای آنها به اصول نظامی محدود نمیشود و به بخشهای مختلف کشور از آموزش تا اقتصاد نیز سرایت کرده است. در این میان هرچند تجربیاتی مثل جنگ جهانی اول و دوم موارد مطالعاتی خوبی به شمار میروند؛ اما شاید اشاره کوتاهی به تجربه مواجهه جهانی با جنگ روسیه و اوکراین، تجربه زنده و قابللمستری به شمار برود.
برای مثال کشور درگیر جنگی مثل اوکراین سیاستهای مالیاتی خود را از مسیر کاهش شدید مالیات برای کسبوکارها، معافیتها و تخفیفهای گسترده برای مناطق جنگی، کسبوکارهای آسیبدیده و برخی مالیاتهای ارزش افزوده و گمرکی، معافیت مالیاتی خیّران را برای تشویق حمایت از کمکهای مردمی و خیریه چرخاند.
در این کشورها، مشوقهای دولتی در حوزه مالیات در بخش کالاهای اساسی با هدف تحریک تقاضا همراه شد که این اقدام هدف رشد اقتصادی و حفظ اشتغال را با هم مهیا ساخت؛ لازم به ذکر است بررسی تجارب جهانی نشان میدهد معافیتهای هدفمند با فروکشکردن شدت جنگ، مجدداً به شرایط قبل از جنگ برمیگردد.
اقدامات برای حفظ اشتغال و پایداری بنگاههای اقتصادی
بررسی اظهارات، اطلاعیهها و اخبار مربوط به حوزه مالیات نشان میدهد ایران هم از پیادهسازی استراتژیهای جهانی در حوزه حمایتهای مالیاتی جا نمانده که در ادامه به 5 مورد از اقدامات سازمان امور مالیاتی اشاره میشود.
1- تمدید همه تکالیف مالیاتی
یکی از مهمترین اقدامات سازمان امور مالیاتی این بود که از ابتدای جنگ رمضان در راستای تحقق آرامش مردم در بخش مالیات، از تمدید مهلت برای همه تکالیف مالیاتی خبر داد که ازآنجمله میتوان به این موارد اشاره کرد:
تمدید مهلت کلیه مواعد تسلیم اظهارنامه مالیاتی تا 31 اردیبهشتماه 1405
تمدید اعتبار گواهیهای مالیاتی اسفندماه سال 1404 تا پایان اردیبهشتماه سال 1405 یا تاریخ اعتبار مندرج در گواهی هر کدام مؤخر است.
در میانه جنگ نیز سخنگوی این سازمان مشخصاً اعلام کرد: «خیال مودیان در این شرایط راحت باشد و در شرایط عادی هم فرصت لازم برای انجام امور را در اختیار آنها قرار میدهیم تا موارد مالیاتی را رسیدگی و بپردازند. او حتی درباره مراکز یا کسبوکارهایی که از دیماه تا پایان سال درآمدی نداشتند گفته بود هنوز موعد بررسی اظهارنامه عملکردی ١۴٠۴ فرا نرسیدهاست. بنابراین پرداخت مالیات مربوط به ١۴٠۴ مطرح نیست؛ اما این اطمینان را میدهیم که احیاناً اگر دچار هزینهای شده باشند تمام تلاش این است که احوال کسب و کار در این ایام را مراعات کنیم و مالیات کاملاً عادلانه باشد و مردم نگران این موضوع نباشند.»
تمدید مهلت اعتراض به برگههای مالیاتی
رئیسکل سازمان امور مالیاتی کشور نیز در یازدهم فروردین امسال از تمدید مهلت اعتراض به برگههای مالیاتی خبر داد. او اعلام کرد که: «نظر به شرایط مربوط به تحمیل جنگ در کشور و در اجرای مصوبات مراجع ذیصلاح و در راستای تکریم مودیان و تسهیل در ارائه خدمات مالیاتی، کلیه مواعید زمانی مربوط به اعتراض به اوراق مالیاتی موضوع قوانین و مقررات مالیاتی، تمدید شد.» سبحانیان اظهار داشت: «مواعید اقدامات مودیان ازجمله اعتراض به انواع اوراق مالیاتی (تشخیص، مطالبه و آرای هیئتهای حل اختلاف مالیاتی) که انقضای مهلت اعتراض آنها از تاریخ ۹ اسفندماه سال ۱۴۰۴ و به بعد است، تا سی و یکم فروردینماه ۱۴۰۵ تمدید شده است. همچنین برای بهرهمندی مودیان از تسهیلات موضوع ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم در خصوص مهلت اعتراض به برگ تشخیص مالیات نیز تمهیداتی در نظر گرفته شده است. بر اساس تصریح قانونگذار در این ماده، چنانچه مؤدی نسبت به برگ تشخیص صادره معترض باشد میتواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ، نسبت به اعتراض اقدام و تقاضای رسیدگی مجدد کند. حالا در شرایط جنگ تحمیلی، چنانچه دوره انقضای مهلت مذکور در دوره زمانی بین 9 اسفندماه 1404 تا 30 فروردین 1405 واقع شود، این مهلت تا 15 اردیبهشت 1405 تمدید میشود.»
تمدید مالیات حقوق
با وجود اعلام آتشبس موقت در کشور و تمدید آن در روز 30 فروردینماه، رئیسکل سازمان امور مالیاتی کشور از تمدید مهلت پرداخت مالیات حقوق مربوط به بهمنماه ۱۴۰۴ و همچنین مهلت ارسال فهرست حقوق اسفندماه ۱۴۰۴ تا ۳۱ فروردینماه ۱۴۰۵ خبر داد.
سید محمدهادی سبحانیان با اشاره به شرایط ناشی از تحمیل جنگ بر کشور و ضرورت همراهی با فعالان اقتصادی، گفت که در اجرای مصوبات مراجع ذیصلاح و بهمنظور تسهیل انجام تکالیف قانونی مودیان ، مواعد مقرر برای پرداخت و ارسال اطلاعات مربوط به مالیات حقوق تمدید شده است.
بر اساس این تصمیم، تمامی مودیان میتوانند نسبت به پرداخت مالیات حقوق بهمنماه ۱۴۰۴ و نیز تسلیم فهرست حقوق اسفندماه ۱۴۰۴ تا پایان روز ۳۱ فروردینماه ۱۴۰۵ اقدام کنند. او همچنین یادآور شد که این تمدید در راستای حمایت از واحدهای اقتصادی، کاهش فشارهای ناشی از شرایط ویژه کشور و فراهمساختن فرصت کافی برای انجام تکالیف قانونی در حوزه مالیات حقوق صورت گرفته است.
تمدید ارسال صورتحسابها و گزارشهای مالیاتی
سازمان امور مالیاتی کشور در نیمه اول فروردینماه از تمدید و افزایش مهلت ثبت و ارسال صورتحسابهای الکترونیکی دورههای زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ در سامانه مودیان در راستای حمایت از مودیان، تسهیل انجام تکالیف قانونی و فراهمآوردن فرصت کافی برای بهرهمندی از اعتبار مالیاتی خبر داد.
در اطلاعیهای که از سوی سازمان امور مالیاتی منتشر شد، این سازمان دولتی اعلام کرد که بر اساس مقررات قانونی، بهرهمندی از اعتبار مالیاتی ناشی از مالیات و عوارض خرید پرداختی از تاریخ یکم دیماه ۱۴۰۴ فقط در صورت ثبت صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان امکانپذیر است؛ اما باتوجهبه شرایط کنونی کشور و در راستای اجرای مصوبه مراجع ذیصلاح، مهلتهای قانونی مرتبط با ثبت صورتحسابهای الکترونیکی به شرح زیر افزایشیافته است:
۱. امکان افزایش حد مجاز فروش موضوع ماده (۶) از طریق کارپوشه مودیان (اعم از نقدی و تضامین) برای دوره زمستان ۱۴۰۴ تا تاریخ 31 فروردین ۱۴۰۵ فراهم شد.
۲. مهلت ارسال و ثبت صورتحسابهای الکترونیکی اسفندماه ۱۴۰۴ در سامانه مودیان تا 31 فروردین ۱۴۰۵ افزایش یافت.
۳. مهلت ارسال و ثبت صورتحسابهای الکترونیکی دوره بهار ۱۴۰۵ با تاریخ صدور از ۱ فروردین تا ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ تا تاریخ ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ تمدید شد.
سازمان امور مالیاتی کشور تأکید کرده که این تسهیلات با هدف همراهی با مودیان، ارتقای دقت در فرایند ثبت اطلاعات و جلوگیری از بروز وقفه در استفاده از مزایای قانونی ارائه شده است.
2- تداوم خدمات غیرحضوری
سامانه «1526» سازمان امور مالیاتی کشور که در راستای تحقق امر «سادهسازی» کارهای مالیاتی فعالیت میکند در طول جنگ نیز تعطیل نشد؛ این سامانه با هدف پاسخگویی سریع و غیرحضوری به مودیان فعالیت خود را ادامه داد و کارشناسان همچنان درباره سؤالات مربوط به ثبتنام، ارسال اظهارنامه، مالیات حقوق، ارزش افزوده و استفاده از سامانههای الکترونیکی و مواردی ازایندست به پاسخگویی ادامه دادند. علاوه بر این پیگیری پروندههای مالیاتی و اطلاع از بخشنامهها و مقررات جدید نیز از این مسیر ادامه پیدا کرد.
کارشناسان این سامانه از 23 اسفندماه 1404 تا 23 فروردین 1405 (ایام جنگ تحمیلی سوم) به بیش از 21 هزار تماس پاسخ دادند که اهم درخواستهای مردمی در این تماسها به موضوعاتی از قبیل گزارش فرار مالیاتی، ثبت نام کد اقتصادی، خدمات الکترونیک مالیاتی، کارپوشه مودیان و اظهارنامه ارزش افزوده، اظهارنامههای مالیاتی، ارسال صورت معاملات فصلی و همچنین ارسال فهرست حقوق کارمندان مربوط بود.
3- حمایت از مردم در کنار مبارزه با فرار مالیاتی
حمایت از بنگاههای اقتصادی و اصناف در جنگ 12 روزه و 40 روزه در حالی انجام شد که سازمان مالیاتی طی سال 1404 علاوه بر حمایت از مردم در شرایط سخت جنگی بر رسالت اصلی خود در مبارزه با فرار مالیاتی پایبند بوده و دریافت گزارشات مردمی در خصوص فرار مالیاتی را حتی در روزهای جنگ متوقف نکرده است.
همچنین، بر اساس اعلام رئیس مرکز بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی سازمان امور مالیاتی در ششم اردیبهشتماه، بیش از ۳۸ هزار میلیارد تومان مالیات و جرایم از محل کتمان درآمد موضوع ماده (۱۹۲) قانون مالیاتهای مستقیم و موضوع بند (ب) ماده (۳۶) قانون مالیات بر ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴ وصول شده است.
محمدرضا احمدی با بیان اینکه در سال گذشته ۹۴۳ مورد بازرسی مالیاتی صورت گرفته، خبر داده بود که در راستای بررسی اسناد و مدارک بهدستآمده از بازرسی مالیاتی موضوع ماده (۱۸۱) قانون مالیاتهای مستقیم، بیش از ۱۴ هزار و ۷۰۰ برگ تشخیص مالیاتی به مبلغ بیش از ۱۱ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان و بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ برگ قطعی به مبلغ بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان صادر شده است؛ در سال ۱۴۰۴ در مجموع مبلغ ۳۸۵ هزار و ۷۰۸ میلیارد ریال از محل کتمان درآمد موضوع ماده (۱۹۲) قانون مالیاتهای مستقیم و بند (ب) ماده (۳۶) قانون مالیات بر ارزش افزوده وصول شده است.
4- کشف 1331 فرار مالیاتی از سوی مردم
یکی از نکات جالبتوجه این بود که رابطه سازمان امور مالیاتی با مردم بهصورت یک ارتباط یکسویه تعریف نشده بود و مردم هم در طول سال و هم در طول جنگ با این سازمان در ارتباط بودند و در موارد مختلف به آن مراجعه میکردند؛ در همین راستا رئیس مرکز بازرسی، مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کرده بود که در سال 1404 بیش از 20 هزار گزارش در حوزه فرارهای مالیاتی از مردم دریافت شده که تأثیر به سزایی در کشف فرارهای مالیاتی داشته است.
او گفته بود که «بیش از ۷ هزار و ۱۶۸ مورد بازدید میدانی از محل فعالیت اشخاص مشکوک گزارش شده بهعملآمده که منجر به شناسایی ۱۳۳۱ مؤدی جدید و گسترش چتر عدالت مالیاتی شده است.» این نوع تعامل نهادهای دولتی با مردم از دو جهت حائز اهمیت است. اول اینکه این روش نهتنها در حال ایجاد گفتمان دوسویه است، بلکه در راستای فرهنگسازی گامی جدی محسوب میشود. به طور دقیقتر اقداماتی ازایندست دو نقش همزمان برای مردم تعریف میکند؛ برایناساس فرد همزمان متقاضی و ناظر مالیاتی است. با این رویکرد، افراد درعینحال که میتوانند خدمات موردنظر خود را از بخشهای مختلف دریافت کنند، میتوانند با گرفتن شماره تماس «1526» در صورت مشاهده تخلف برای اعلام نقض قانون اقدام کنند تا هم صدایشان شنیده شود و هم قانون عملی شود.
5- بازسازی زیرساخت فناورانه آسیبدیده دانشگاهها از محل اعتبار مالیاتی
وزیر امور اقتصادی و دارایی در نشست مشترک با حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری با اشاره به ظرفیت پیشبینی شده در قانون جهش تولید دانشبنیان عنوان کرد: «ظرفیت اعتبار مالیاتی بند «ت» ماده (11) قانون جهش تولید دانشبنیان، بهعنوان کمک غیرمستقیم دولت برای سرمایهگذاری در احیای زیرساختهای فناورانه دانشگاهها محسوب میشود.»
وزیر امور اقتصادی و دارایی همچنین از اعلام آمادگی معاونت علمی برای فعالسازی این امکان قانونی در راستای تجهیز و بازسازی دانشگاههای آسیبدیده از «جنگ رمضان» قدردانی کرد.
حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری در این نشست که در محل معاونت علمی برگزار شد، اظهار کرد: «درصورتیکه یک شرکت بزرگ در دانشگاههای آسیبدیده از جنگ، سرمایهگذاری و ظرفیتی ایجاد کند، هزینهکرد بخش خصوصی بهعنوان اعتبار مالیاتی محسوب میشود.»
سازمان امور مالیاتی در کنار مردم
بررسی اخبار مذکور سازمان امور مالیاتی کشور در ایام جنگ تحمیلی سوم نشان میدهد که این سازمان با برنامهریزی دقیق و حضور مستمر در صحنه نسبت به حمایت از بنگاههای اقتصادی آسیبدیده در جریان جنگ (بهصورت مستقیم و غیرمستقیم) اقدام کرد.
سازمان امور مالیاتی ایران در قامت یک سازمان همتراز با سازمانی که دارای تجارب جهانی است، ظاهر شده و در زمینه حمایت از بنگاههای اقتصادی بهخوبی ایفای نقش داشت؛ این اقدامات بر حمایت این سازمان از فعالان اقتصادی با تسهیل انجام تکالیف قانونی با تمدید مهلتها و مواعد قانونی صحه میگذارد.
بدون دیدگاه